فرصت تجربه ناب و آزادانه طبیعت حق همه کودکان سرزمین‌مان است

درباره کاوی‌کنج

 

گروه کوچکی در شهر مشهد، در سال 1392، با آغاز برنامه‌ای تحت عنوان سفرهای آقای کرم، سنگ بنای جریانی را با عنوان مدارس طبیعت در کشور پایه گذاشتند. کسی گمان نمی‌کرد ظرف مدت چهار سال، فعالیت این گروه کوچک بتواند به شکل‌گیری یک گفتمان جدید در کل کشور و شکل گرفتن بیش از 40 مدرسه طبیعت در شهرهای مختلف کشور منجر می‌شود.
پروژه این گروه کوچک تحت عنوان “سفرهای آقای کرم” از اوایل سال 1392 آغاز شد. در این سفرها، کودکان در روزهای پایانی هفته، به دامان طبیعت ‌برده می‌شدند و با حفظ امنیت، به کودکان اجازه فعالیت آزادانه و خودانگیخته در دل طبیعت داده می‌شد. شیوه عمل این گروه مبتنی بر آخرین دستاوردهای دانشی در حوزه روان‌شناسی و برگرفته از ایده مدارس جنگل و مدارس طبیعت در اروپا بود. این گروه سرانجام پس از یکسال تلاش توانست اولین مدرسه طبیعت کشور ـ مدرسه طبیعت کاوی‌کنج ـ را در شهر مشهد در یک زمین و مکان ثابت پایه گذاری و راه اندازی نماید، این مهم با معرفی و دفاع از ایده‌شان به عنوان یک ایده دانش بنیان در مرکز رشد فناوری کشاورزی مشهد اتفاق افتاد. در شهریور ماه 1393 فعالیت مدرسه طبیعت کاوی کنج در مرکز رشد کشاورزی به صورت غیررسمی آغاز شد. مدرسه طبیعت کاوی کنج با تعامل و همراهی سازمان حفاظت از محیط زیست موفق شد، با حضور نمایندگان استانی از سازمان حفاظت محیط زیست، آموزش و پرورش، شهرداری و مسئولان کشوری از سازمان حفاظت محیط زیست، به صورت رسمی در دیماه همان سال فعالیت خود را آغاز نماید. این گروه در گام اول به ساخت یک الگوی قابل ارائه از ایده مدرسه طبیعت همت گمارد و به موازات آن به ترویج مفهوم مدرسه طبیعت، حساس سازی، ظرفیت سازی و نهادینه سازی معطوف به آن در جامعه به طرق مختلف پرداخت. از جمله آنها تدوین یادداشت‌های متعدد در رسانه‌های استانی و ملی، پخش فیلم های مستند از شبکه‌های مختلف صدا و سیما، شرکت در همایش کودک و طبیعت در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مشهد (فروردین 1393)، شرکت در همایش کودک و طبیعت در دانشگاه فردوسی مشهد (آبان 1393)، برگزاری کارگاه در حاشیه همایش ملی آموزش در دانشگاه شهید رجایی (حاشیه‌ای که به متن اصلی همایش تبدیل شد.. ـ اردیبهشت 1394) ـ اولین همایش ملی کودک و طبیعت (دی 1394)، همایش هویت کودک (اردیبهشت 1395)، دومین همایش ملی کودک و طبیعت (دی ماه 1395) بود.

مدرسه طبیعت کاوی کنج موفق شد که در خرداد ماه 1394 به عنوان دستاورد آموزشی از طرف آموزش و پرورش استان خراسان رضوی در اجلاس بین‌المللی آموزش برای همه “education for all” در کره جنوبی معرفی شود.
مدرسه طبیعت کاوی‌کنج در طول فعالیتش توانسته است، با تبیین ضرورت تجربه خودانگیخته کودک در طبیعت و نشان دادن نمونه عملی تحقق آن، برای اولین بار در کشور، حمایت گسترده گروه‌های مختلف اجتماعی (دو قطعه زمین برای فعالیت مدرسه طبیعت کاوی‌کنج و همچنین حمایت‌های مختلف مادی) و کار داوطلبانه (بیش از 50 نفر در مدت فعالیت مدرسه طبیعت کاوی کنج از اقشار مختلف اجتماعی در این مجموعه فعالیت‌های مختلف داشته اند) و حمایت نهادهای مختلف دولتی (دانشگاه فردوسی، مرکز رشد کشاورزی، سازمان محیط زیست) را جهت تحقق این تجربه نه برای یک گروه آسیب دیده اجتماعی بلکه برای قشر متوسط و بالای جامعه ولی ناآگاه، جلب نماید که این تجربه از این منظر جزء اولین تجربه‌ها در کشور است.
در آذرماه 1394، کاوی‌کنج به عنوان اولین مدرسه طبیعت کشور، کارگاهی آموزشی برای علاقمندانی که قصد داشتند به جریان مدرسه طبیعت در کشور بپیوندند تشکیل داد. در این کارگاه کاوی‌کنج محتوای دانشی‌ای را با پردازش دائمی تجارب خود تنظیم کرده بود. این کارگاه با استقبال فراوان مواجه شد و منجر به درخواست برای برگزاری دومین کارگاه گردید. این روند ادامه یافت و پس از برگزاری سومین کارگاه ” تسهیل‌گری ارتباط کودک و طبیعت ” مدرسه طبیعت کاوی‌کنج، از طرف سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مرکز رسمی آموزش تسهیلگران برای مدارس طبیعت به رسمیت شناخته شد. هم اکنون شرکت در کارگاه‌های این موسسه از جمله شروط لازم برای شروع فعالیت هر مدرسه طبیعت در کشور است. تا کنون 13 دوره کارگاه مقدماتی ” تسهیلگری ارتباط کودک و طبیعت ” توسط این موسسه برگزار شده است که در آن حدود 400 نفر از 64 شهر کشور شرکت کرده‌اند، علاوه بر این، افراد ایرانی ساکن کانادا، انگلیس و استرالیا نیز در این کارگاه‌ها شرکت کرده‌اند. علاوه بر کارگاه‌های مقدماتی، کاوی‌کنج دستاوردهای خود در حوزه تیم‌سازی و سازماندهی تسهیلگران در مدارس طبیعت را در کارگاه‌های پیشرفته تسهیلگری ارائه می‌کند. تاکنون چهار دوره از این کارگاه‌های پیشرفته نیز توسط این مجموعه برگزار شده است. علاوه بر کارگاه‌های ذکر شده تاکنون بیش از 1000 نفر از شهرهای مختلف کشور از این مجموعه بازدید و در جریان ایده مدرسه طبیعت قرار گرفته‌اند. در دو سال اخیر در کشور بیش از 40 مدرسه طبیعت راه‌اندازی و مشغول به کار شده‌اند، کاوی‌کنج نقش حمایت دانشی در تاسیس این مدارس را ایفا کرده است. مدرسه طبیعت کاوی‌کنج موفق شد که در اسفند ماه 1395 جایزه مهرگان علم را به علت فعالیت‌های خود دریافت کند …